Cəmiyyət
17:18, Bugün
Azərbaycan ziyalılıq tarixində elə ömürlər var ki, onları rəsmi titullar deyil, daxili bütövlük və səssiz ləyaqət ucaldır. Əlövsət Ağalarov məhz belə insanlardan idi. O, Qarabağın – Kəlbəcərin ağrısını çiyinlərində daşıyan, bu yükü şüara çevirmədən, nümayiş etdirmədən, insanlıqla daşıyan ziyalı idi.
Onun həyat yolunda Vətən anlayışı şəxsi faciə ilə yoğrulmuşdu. Birinci Qarabağ müharibəsində qardaşını şəhid verən Əlövsət müəllim bu itkinin ağrısını ömürlük taleyinə yazdı. Amma bu ağrı onu nə sərtləşdirdi, nə də qisasçı etdi. Əksinə, onu daha təmkinli, daha ədalətli, daha vicdanlı etdi. Ən mühüm məqam isə buydu: deputat olduğu halda belə, o, vəzifənin imkanlarından istifadə edib öz qardaşı üçün xüsusi ad, xüsusi status arxasınca düşmədi. Şəhidlik onun üçün titul yox, müqəddəs bir zirvə idi. Bu zirvəni ucuzlaşdırmaq istəmədi. Bu, böyük mənəvi ölçü idi. Bu, hamının bacarmadığı bir ləyaqət imtahanı idi.
Əlövsət Ağalarov sadəliyi ilə seçilirdi. Qarabağ dərdini hay-küyə çevirmədi, Kəlbəcər nisgilini siyasi alət etmədi. O, itirdiyini qəlbində saxladı, qazandığını isə cəmiyyətlə bölüşdü. Vətənpərvərliyi tribunadan deyil, davranışdan oxunurdu. Susqunluğu bəzən yüz nitqdən daha təsirli idi.
Uzun illər Azərbaycan Nəşriyyatında redaktor kimi çalışaraq milli sözün, kitabın, düşüncənin keşiyində durdu. Redaktoru olduğu hər sətirdə məsuliyyət vardı. O, qələmi sındıran deyil, qələmi qoruyan ziyalı idi. Gənc müəlliflərə verdiyi mənəvi dayaq, səbirli münasibəti, müəllif ləyaqətinə hörməti onu peşəkar mühitdə fərqləndirirdi. Redaktə onun üçün texniki iş yox, mədəni və mənəvi missiya idi.
Kəlbəcərdən sabiq deputat kimi fəaliyyəti də eyni prinsiplər üzərində qurulmuşdu. Araseçkilik etmədi, şəxsi ağrısını ictimai üstünlüyə çevirmədi. İnsanlara bölgüsüz yanaşdı. Onun üçün hamı eyni məsuliyyət dairəsində idi. Torpaq həsrəti, yurd itkisi onun qərarlarını daha humanist, daha ölçülü edirdi.
Əlövsət müəllimin xeyirxahlığı səs salmazdı, amma iz qoyardı. O, kömək edəndə adını önə çıxarmadı, yaxşılıq edəndə minnət yükləmədi. Sədaqəti səssiz, vicdanı yüksək idi.
Belə insanlar cəmiyyətin görünməyən sütunlarıdır – adları çox hallanmasa da, yoxluqları dərhal hiss olunur.
Bu yazı bir ömrün sadəcə xatırladılması deyil. Bu, bir mövqenin, bir mənəvi məktəbin təsdiqidir. Əlövsət Ağalarovun həyatı sübut etdi ki, həqiqi ziyalılıq imtiyazda deyil, imtinanın özündədir; vətənpərvərlik hayqırtıda yox, vicdanlı susqunluqdadır, sədaqət isə məhz imkan varkən imtina edə bilmək bacarığıdır.
Belə ömürlər yaddaşda qalır. Çünki onlar səs-küylə yox, dəyərlə yaşayır.
